Φωτογράφος-Καθημερινή
Ιούλιος-Αύγουστος 2007
Σημείωμα έκτο: Συμπεράσματα
Η σχέση όλων μας με την ψηφιακή τεχνολογία περνάει ακόμα το στάδιο τής εφηβείας, όπου ο ενθουσιασμός, αλλά και ο φόβος, δεν επιτρέπουν μια ψύχραιμη διαχείριση των πλεονεκτημάτων της και μια αποτελεσματική αντιμετώπιση των κινδύνων της. Το νέο σε αυτή την τεχνολογία δεν είναι τόσο οι δυνατότητες που προσφέρει, αφού κάθε μεταγενέστερη τεχνολογία αυτό ακριβώς κάνει, όσο η ταχύτητα με την οποία επιβλήθηκε. Η ταχύτητα αυτή είχε σαν αποτέλεσμα πρώτον να μην υπάρχουν εμπειρίες παλαιότερων γενεών από τις οποίες να διδαχτούμε και δεύτερον να μη μας αρκεί ο χρόνος ούτε για την εξοικείωση με αυτήν ούτε για την απαγκίστρωση από την προηγούμενη. Οι πρώτες όμως γεύσεις αυτής τής τεχνολογίας επιτρέπουν με σχετική σιγουριά τη διατύπωση μερικών διαπιστώσεων εν είδει συμπερασμάτων. Πριν από όλα, όταν προσφέρονται τα πάντα, ζητούμενο πρέπει να είναι το λιγότερο και όχι το περισσότερο. Άρα οι κατευθύνσεις μας στο πεδίο τής ψηφιακής τεχνολογίας πρέπει να είναι πάντοτε μινιμαλιστικές και ουδέποτε μαξιμαλιστικές. Εφόσον μάλιστα οι τεχνικές επιθυμίες τού φωτογράφου θα έχουν κατά πάσα πιθανότητα ήδη προβλεφθεί, πρέπει αυτός να επεξεργάζεται περισσότερο το πεδίο των αυστηρών και αποφασιστικών αισθητικών επιλογών, για να είναι σε θέση να υιοθετεί την εκάστοτε σωστή τεχνική λύση. Ο φωτογράφος δεν θα ονειρεύεται πλέον τεχνικές καινοτομίες, αλλά θα πρέπει να κλείνει τα αυτιά του στις περισσότερες από αυτές που του προσφέρονται σα να πρόκειται για νέες σειρήνες. Και επειδή οι προτεινόμενες λύσεις θα είναι πάντοτε περισσότερες από μία, θα πρέπει να επιλέγει την εκάστοτε απλούστερη, σύμφωνα με την πάγια αρχή ότι το απλούστερο είναι και αληθέστερο και ομορφότερο. Με την ίδια λογική η ποσότητα, η ταχύτητα και ο υπερθεματισμός, έννοιες που χαρακτηρίζουν τη νέα τεχνολογία, πρέπει να ερεθίζουν τον φωτογράφο προς την αντίθετη κατεύθυνση μιας σχεδόν εξεζητημένης λιτότητας, σύμφωνα με την επίσης πάγια αρχή ότι κερδισμένος βγαίνει όποιος ανθίσταται και όχι εκείνος που υποκύπτει. Ειδικότερα όμως στον χώρο τής τέχνης η ψηφιακή τεχνολογία (όπως κάθε τεχνολογία) δεν είναι παρά ένα όπλο, ένα μέσο που ο καλλιτέχνης πρέπει να χρησιμοποιήσει έξυπνα και δημιουργικά. Αν ο καλλιτέχνης είναι ανεγκέφαλος και ατάλαντος, αυτό δεν υπάρχει καμιά τεχνολογία ικανή να το ανατρέψει. Μερικές μόνο φορές όσο πιο φαινομενικά πολύπλοκη ή προκλητική είναι μια τεχνολογία, τόσο πιο εύκολα, αλλά πάντα πρόσκαιρα, μπορεί να καλύψει τις αδυναμίες τού καλλιτέχνη, οι οποίες όμως αργά ή γρήγορα θα βγουν στην επιφάνεια. Οι τεχνολογίες άλλωστε μπορεί να διακρίνονται σε πιο σύγχρονες και πιο παρωχημένες, αλλά οι καλλιτέχνες δεν μπορεί να διακρίνονται παρά σε καλούς και σε κακούς, όποια τεχνολογία και αν εφαρμόζουν. Και οι πρώτοι θα είναι πάντα πιο σύγχρονοι από τους δεύτερους, με την έννοια ότι σύγχρονο είναι αυτό που κατορθώνει να μας συγκινεί.