fbpx

Η τέχνη τού κινηματογράφου και η τρισδιάστατη απεικόνιση

Καθημερινή (2010)

Η ψυχαγωγική βιομηχανία τού κινηματογράφου στηρίζεται στην αποτύπωση επί τής οθόνης είτε τής πιο αληθοφανούς εικόνας τής πραγματικής ζωής, είτε τής πιο υπερβολικής ονειρικής ή επιστημονικής φαντασίας. Η τρισδιάστατη απεικόνιση, όπως ο πεντακάναλος ήχος, ή και κάθε προηγούμενη τεχνολογική ανακάλυψη, δεν μπορεί παρά να συνεισφέρουν στους παραπάνω στόχους. Δεν αποκλείεται το επόμενο βήμα να είναι η απόλυτη βύθιση σε ένα πλασματικό και αληθοφανέστερο περιβάλλον, με μυρωδιές, ήχους και αισθήσεις τού κόσμου που εικονίζεται στην κινηματογραφική οθόνη.

Η τέχνη τού κινηματογράφου αντίθετα, όπως και κάθε τέχνη, στηρίζεται στην μεταφορά, στον υπαινιγμό, στην υπέρβαση, στην αφαίρεση. Η αξία της δεν βασίζεται στις πληροφορίες, αλλά στην ποίηση. Οι λεπτομέρειες παίζουν μεγαλύτερη σημασία από τα γεγονότα. Και η καλλιτεχνική αλήθεια επιτυγχάνεται συνήθως μέσα από ένα φαινομενικό ψέμα και από μια ποιητική παραμόρφωση. Στην περίπτωση αυτή κάθε βήμα προς την κατεύθυνση μιας πιστότερης αναπαράστασης είναι εξ ορισμού ένα παραπάνω εμπόδιο στη δύσκολη πορεία προς την υπέρβαση και την καλλιτεχνική συγκίνηση. Μια συγκίνηση που πηγάζει από τα ποιητικά στοιχεία τού έργου και όχι από το περιεχόμενο των γεγονότων και των εικόνων.

Ευτυχώς, στα χέρια των μεγάλων ποιητών τού κινηματογράφου όλα τα τεχνολογικά ευρήματα-παγίδες στάθηκαν αφορμές για ακόμα σπουδαιότερα έργα. Όλοι οι μεγάλοι σκηνοθέτες φοβήθηκαν αρχικά τις τεχνολογικές αλλαγές, αλλά κατάφεραν τελικά να τις χαλιναγωγήσουν. Η προσθήκη τού ήχου ή τού χρώματος έγινε στα χέρια τους στοιχείο ποίησης και μαγείας και όχι απλής περισσής αληθοφάνειας. Οι καλλιτεχνικές επιλογές τους, αναγκαστικά αυστηρότερες κάθε φορά που τα προσφερόμενα τεχνολογικά μέσα αυξάνουν, καταφέρνουν να εξουδετερώσουν τον σκόπελο τής πιστής αναπαράστασης.

Σε τέχνες που στηρίζονται από τη γέννησή τους σε μια τεχνολογική ανακάλυψη, όπως η φωτογραφία και ο κινηματογράφος, ο καλλιτέχνης είναι σχεδόν υποχρεωμένος να ακολουθεί τις εξελίξεις τής τεχνολογίας που γέννησε τις τέχνες αυτές. Εξελίξεις όχι απόλυτα αναγκαίες, και που οδηγούν συνήθως σε φαινομενική τελειότητα τής επιφάνειας και όχι τής ουσίας των έργων. Μόνο που ο μεγάλος καλλιτέχνης τις αξιοποιεί, ο μέτριος υποκύπτει σε αυτές και ο κακός τις εκμεταλλεύεται.