fbpx

Περί ονομασιών, διαστάσεων, σειρών και αριθμήσεων

Φωτοχώρος-Καθημερινή

Μάρτιος 2005

Το βάρος τής καλλιτεχνικής φωτογραφίας στις μέρες μας έχει σταδιακά και ποσοστιαία μετατοπισθεί από το περιεχόμενο μιας εικόνας στην αξία και τη σημασία ενός αντικειμένου. Η αλλαγή αυτή είναι απολύτως ουσιαστική αλλά εκφράζεται μέσα από νέα χαρακτηριστικά που συνιστούν φαινομενικά τυπικές διαφορές, Τα νέα αυτά χαρακτηριστικά έχουν καθοριστεί πρωτίστως από εκείνους που ασχολούνται με την προώθηση των φωτογραφικών αντικειμένων, ή αλλιώς τυπωμάτων, ή αλλιώς prints. Τα πιο διαδεδομένα από αυτά τα χαρακτηριστικά αφορούν τις ονομασίες, τα μεγέθη και τη δυνατότητα αναπαραγωγής των φωτογραφιών. Ένας φωτογράφος που θέλει να πετύχει φωτογραφικές πωλήσεις είναι καλό πριν από όλα να πάψει να αποκαλεί τον εαυτό του φωτογράφο. Η σωστή προσφώνηση είναι «καλλιτέχνης». Ονομασία γενική και ασαφής, η οποία όμως προσθέτει τουλάχιστον ένα μηδενικό στην αξία τού έργου. Το ίδιο το έργο είναι καλό να πάψει να αποκαλείται «φωτογραφία», ακόμα και αν έχει γίνει με τον πλέον παραδοσιακό τρόπο, ακόμα δηλαδή και αν πρόκειται για μια «αργυροτυπία», όρος βέβαια που σημαίνει και πάλι απλή φωτογραφία, αλλά που σαν πιο μυστηριώδης εντυπωσιάζει και υπόσχεται μια βελτιωμένη αποδοχή. Η φωτογραφία είναι καλό να αποκαλείται «εικόνα». Ονομασία που ηχητικά παραπέμπει στην πολυπόθητη εικαστικότητα. Επειδή όμως ούτε αυτό εγγυάται την επιτυχία, επιβάλλεται το μέγεθος των εικόνων να μετριέται πλέον σε μέτρα και όχι σε εκατοστά. Πέρασε ανεπιστρεπτί η εποχή όπου το μέγεθος δεν έπαιζε ρόλο. Τώρα πλέον η «εικόνα» τού «καλλιτέχνη» μετριέται με το «μέτρο». Όσο μεγαλύτερη, τόσο καλύτερη. Ο φόβος όμως και πάλι μήπως παρά τις προφυλάξεις η «εικόνα» θεωρηθεί φωτογραφία, φορέας δηλαδή τής μέγιστης αμαρτίας που είναι η δυνατότητα αναπαραγωγής, οδηγεί τον «καλλιτέχνη» στη δημιουργία περιορισμένων σειρών με αριθμημένα αντίτυπα τής «εικόνας». Ιδανικός αριθμός θεωρείται το πέντε ή το έξι. Οι αριθμημένες «εικόνες» αποκτούν μεγαλύτερη αξία όσο τα αντίτυπα πωλούνται σταδιακά. Έτσι επιτυγχάνεται αυτονομία ακόμα και μέσα στο ίδιο πακέτο καλλιτεχνικών αντιτύπων. Η «εικόνα» 6/6 είναι καθώς φαίνεται πιο ακριβή από την 1/6. Και τούτο αφενός γιατί άλλοι πέντε την έχουν ήδη προτιμήσει και αφετέρου γιατί όσο πλησιάζουμε στο μεγάλο νούμερο τόσο λιγότερα αντίτυπα βρίσκονται διαθέσιμα στην αγορά. Αν πουληθούν όλα, δεν χάνεται παρόλα αυτά η ελπίδα να συνεχίσουν οι πωλήσεις. Μπορεί ο καλλιτέχνης να εκδώσει ένα αντίτυπο εκτός αρίθμησης και εκτός σειράς κατόπιν συμφωνίας με έναν συγκεκριμένο αγοραστή. Μπορεί όμως ο «καλλιτέχνης» να εκδώσει μια νέα σειρά με διαφορετικό μέγεθος αντιτύπων από την προηγούμενη. Λόγου χάριν έξι σε 1Χ1 μ. και άλλα έξι σε 2Χ2 μ.. Υπάρχει όμως πάντα και η δυνατότητα ο «καλλιτέχνης» να έχει τυπώσει «εικόνες» του για την προσωπική του συλλογή. Μπορεί βέβαια και αυτές να πουληθούν, μόνο που πρέπει να μνημονεύονται σαν «αντίτυπα τού καλλιτέχνη». Η μεγάλη λοιπόν επιτυχία τής φωτογραφίας μετά την αναγνώρισή της είναι ότι ο φωτογράφος ονομάζεται πλέον καλλιτέχνης, ότι η φωτογραφία αποκαλείται εικόνα και ότι η αναπαραγωγική της δυνατότητα φαινομενικά τουλάχιστον περιορίστηκε. Αν όλα τα παραπάνω ακούγονται από μερικούς σαν υποκριτικά, υποτιμητικά, θλιβερά, και γελοία, θα συμφωνήσω μαζί τους.