fbpx

Η σχέση μου με την ψηφιακή τεχνολογία στη φωτογραφία

Το πέρασμα μου από την αναλογική στη ψηφιακή φωτογραφία έγινε μέσα σε πολύ λίγα χρόνια. Περίπου από το 2005 ως το 2011. Ξεκίνησε με τη διδασκαλία του πρώην μαθητή μου (και στη συνέχεια συναδέλφου μου δασκάλου) Μάνου Λυκάκη τον οποίο κάλεσα να με συντροφεύσει στα τεχνικά μαθήματα ως προς το κεφάλαιο της ψηφιακής το οποίο δεν κατείχα. Παρακολούθησα αρκετές φορές τη διδασκαλία του. Ομολογώ ότι το Photoshop δεν το αγάπησα ποτέ. Ανώφελα υπερβολικό. Το Ligtroom όμως το λάτρεψα. Μου άλλαξε τη ζωή. Η πορεία των αλλαγών ακολούθησε (με τη σειρά) τα παρακάτω σταδια.

Ψηφιοποίηση των επιλεγμένων μου αρνητικών - Πλήρης κατάργηση του σκοτεινού θαλάμου – Γνωριμία και μελέτη του Lightroom - Ψηφιοποίηση όλων των αναμνηστικών φωτογραφιών – Ψηφιοποίηση των κοντάκτ της αναλογικής εποχής – Ψηφιοποίηση των χιλιάδων διαφανειών που χρησιμοποιούσα στα μαθήματα – Πλήρης κατάργηση των αναλογικών μηχανών – Πώληση όλων των αναλογικών και συσκευών (ευτυχώς που υπάρχουν οι νοσταλγοί)

Δεν νοστάλγησα ποτέ την αναλογική εποχή. Τα οφέλη που προέκυψαν (για μένα τουλάχιστον) από την ψηφιακή τεχνολογία είναι (χωρίς σειρά αξιολόγησης) τα ακόλουθα.

Επανασύνδεση με τη διαδικασία επεξεργασίας και εκτύπωσης, κάτι που λόγω ανίας είχα αναθέσει από χρόνια σε άλλους – Δυνατότητα για επεξεργασίες που κάποτε ήταν το προνόμιο έμπειρων τεχνιτών – Άπειρες δυνατότητες ταξινομήσεων, ομαδοποιήσεων, μελέτης και αξιοποίησης των φωτογραφιών – Πολύ καλή ποιότητα με μηχανές, φακούς και άλλα εξαρτήματα ιδιαίτερα προσιτών τιμών – Μηδενικό κόστος παραγωγής αρχείων - Σταμάτησε ο έρωτας των μηχανημάτων αφού κάθε λίγα χρόνια πρέπει να τα αλλάξουμε και αφού εξαίσιες φωτογραφίες γίνονται με τη βοήθεια των προγραμμάτων και με φθηνά εργαλεία – Αδιανόητη για την παλιά εποχή ευκολία επικοινωνίας – αλλά και άλλα πολλά, πολλά.

Τα μειονεκτήματα της ψηφιακής τεχνολογίας είναι πολλά και έχουν να κάνουν όλα με το άλλο πρόσωπο των ευκολιών που η ίδια μας προσφέρει. Η πληθώρα των επιλογών, η ευκολία χρήσης και το χαμηλό έως μηδενικό κόστος απαιτούν έναν φωτογράφο εξοπλισμένο με μεγαλύτερες γνώσεις και πιο καλλιεργημένη σκέψη για να μπορεί να επιλέγει ανάμεσα σε τόσες δυνατότητες που μας προσφέρουν τα πάσης φύσεως προγράμματα μηχανών και υπολογιστών, μαζί με τις άπειρες πληροφορίες του διαδικτύου. Πιστεύω πάντως ότι ένα (μικρό) πλεονέκτημα της πιο μεγάλης ηλικίας μου είναι ότι σε συνδυασμό με λίγες παραπάνω γνώσεις μπορώ ευκολότερα (;) από τους νέους να αποφύγω τις παγίδες και τις διαστρεβλώσεις που συνοδεύουν αυτή τη συναρπαστική νέα τεχνολογία.

Ως προς την ασφάλεια των αρχείων νομίζω ότι δεν υπάρχει σύγκριση με το παρελθόν. Σήμερα αισθάνομαι πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια από άλλοτε. Κάποτε είχαμε να προφυλάσσουμε ένα πολύτιμο αρνητικό, η καταστροφή του οποίου εξαφάνιζε κάθε ίχνος της δουλειάς μας. Νερό, φωτιά, μύκητες και άλλα παρόμοια το απειλούσαν και χάναμε ώρες και χρήματα για να βελτιώνουμε τις συνθήκες διαφύλαξης του. Σήμερα τα ασφαλή back up μάς επιτρέπουν να κοιμόμαστε εν ηρεμία. Τα συνεχώς βελτιούμενα μέσα αποθήκευσης δεν μας τρομάζουν, διότι έχουμε μάθει να περνάμε με ευκολία από το ένα στο άλλο και κάθε φορά να νιώθουμε μεγαλύτερη ασφάλεια για τα πολύτιμα αρχεία μας. Το μόνο με το οποίο δεν έχω ακόμα συμφιλιωθεί είναι το cloud. Ίσως γιατί παραπέμπει σε μετά θάνατον ζωή.

Οι φωτογραφίες μου (καλλιτεχνικές, αναμνηστικές, διδακτικές, ιατρικές, γραφειοκρατικές κλπ.) βρίσκονται πανομοιότυπα αντιγραμμένες σε 6-7 σκληρούς δίσκους τοποθετημένους σε διαφορετικά σημεία δύο κατοικιών, και μάλιστα ο ένας από αυτούς με συνοδεύει μονίμως μέσα στο σακίδιο που φέρω στην πλάτη μου. Και όσο θα αλλάζει η τεχνολογία θα προσαρμόζουμε και τα back up.

Η ασφάλεια και η επιβίωση στον χρόνο των εκτυπώσεων μου φαίνεται αστεία. Οι εκτυπώσεις δεν είναι παρά ίχνη μιας φωτογραφίας, η οποία μπορεί να αναπαραχθεί πανομοιότυπη (ειδικά τώρα στην ψηφιακή εποχή) εις το διηνεκές. Αν μας απασχολεί σαν επιχείρημα πώλησης, δεν έχουμε παρά να δίνουμε εγγύηση αντικατάστασης. Η ασφάλεια μιας παλαιάς αναμνηστικής φωτογραφίας εξασφαλίζεται με την ψηφιοποίηση της καλύτερα από ποτέ. Αν μας ενδιαφέρει η ίδια ως αντικείμενο και όχι γι’ αυτό που δείχνει, τότε μιλούμε για φετίχ ή λατρευτικό αντικείμενο και το πρόβλημα μετατίθεται σε τελείως διαφορετικές περιοχές.

Το ερώτημα αν θεωρώ σημαντικό να διατηρηθεί το οποιοδήποτε έργο μου είναι υπαρξιακό και φιλοσοφικό και όχι τεχνολογικό. Το έργο μου θα το διατηρήσει μετά τον θάνατο μου όποιος το θεωρήσει για εκείνον πολύτιμο. Και κάποια στιγμή θα χαθεί αν κανένας δεν το εκτιμά πλέον. Και όσο το εκτιμά θα υπάρχουν συνεχώς νέες τεχνολογίες που θα επιτρέπουν την ευκολότερη, φθηνότερη και ασφαλέστερη διαφύλαξή του.

Πλάτων Ριβέλλης