fbpx

Άδραξε ό,τι προλάβεις

Είχα την τύχη, ή την πρόνοια, να είμαι μακριά από την Αθήνα τις μέρες τής Ολυμπιακής παράνοιας. Είμαι άλλωστε από τους απειροελάχιστους που διαφωνούν ολοκληρωτικά με αυτό το ακραίο εύρημα τής βιομηχανίας τού θεάματος. Επιστρέφοντας όμως αμέσως μετά τη λήξη των Αγώνων είδα ότι για άλλη μια φορά (από τότε που έγινε τής μόδας) η τέχνη τής φωτογραφίας γελοιοποιήθηκε. Κάτω από τον αδιανόητο τίτλο «Άδραξε το φως» (που συνειρμικά με σπρώχνει να προτείνω στον εμπνευστή του να αδράξει μια σειρά άλλων πραγμάτων) αντίκρισα με οδύνη πολλές και συχνά καλές φωτογραφίες, και μάλιστα πολλών πρώην μαθητών μου. Φωτογραφίες που με αγάπη και χαρά είχα μαζί τους ξεχωρίσει για να ενταχθούν στο προσωπικό καλλιτεχνικό έργο τους, και όχι βέβαια για να χρησιμοποιηθούν με στόχο τον εντυπωσιασμό και την αμφίβολης ποιότητας διακόσμηση, κρεμασμένες σε δυσανάλογα μεγέθη πάνω στους πιο αλλοπρόσαλλους χώρους, προδίδοντας το περιεχόμενό τους. Διότι δεν ταιριάζουν όλα σε όλα και παντού, έστω και αν αυτό είναι το σημερινό «πιστεύω» τής πλειοψηφίας. Όσοι χρησιμοποιούν (όπως έχει γίνει στο παρελθόν) το Dies Irae από το Requiem τού Mozart για μουσικό φόντο σε διαφήμιση γιαουρτιών, ή ζωγραφικά έργα σε συσκευασίες παστεριωμένου γάλακτος, ή την Gioconda πάνω σε σοκολατάκια δεν υπηρετούν ούτε προωθούν την Τέχνη, αλλά τη διαφήμιση, το εμπόριο και, κυρίως, την αμάθεια. Εκτός και αν θεωρήσουμε ότι η Pop Art και το Life Style (μαζί με την αισθητική τής Γιάννας τού 2004) έγιναν το σήμα κατατεθέν τού πολιτισμού μας. Ίσως στο προσεχές μέλλον κάποιος ευφάνταστος, ημιμαθής και προκλητικός παράγων να χρησιμοποιήσει μουσική τού Mozart σε ρυθμούς beat για να συνοδεύσει σε πιο «αριστοκρατικό» ύφος τους αγώνες τού beach volley ή τη φωτογραφία «Πίσω από τον σταθμό Saint Lazare» τού Cartier-Bresson για να κοσμήσει «καλλιτεχνικά» τα εισιτήρια τού προαστιακού. Εύχομαι πάντως να μην υπάρξει πρόγραμμα «Άδραξε τον ήχο» που θα μας υποχρεώνει να ακούμε από μεγάφωνα μουσική τού Bach στην πλατεία Συντάγματος και ποτ-πουρί από τις εθνικές εορτές έναρξης και λήξης με Mahler, Θεοδωράκη και Καρβέλα στην πλατεία Εξαρχείων. Φαίνεται πως όσο λιγότερο αγαπάει κανείς την τέχνη, τόσο περισσότερο επιχειρεί να την εντάξει παντού. «Η κουλτούρα είναι σαν τη μαρμελάδα. Όσο λιγότερη έχεις τόσο περισσότερο την απλώνεις». Έτσι έλεγε στους τοίχους ένα από τα συνθήματα τού παρισινού Μάη. Ή μπορεί να καθιερωθεί ένα νέο σύνθημα με αφορμή την πρόσφατη Ολυμπιάδα: «Λίγο τέχνη την ημέρα, τον γιατρό τον κάνει πέρα». Είμαι ευτυχής βέβαια που μερικοί νέοι φωτογράφοι (μαζί με τον εμπνευστή αυτού τού εκθεσιακού ολισθήματος) κέρδισαν οικονομικά από τη συμμετοχή τους σε αυτόν τον καρνάβαλο (τουλάχιστον πιστεύω να μην εντάχθηκε η συμμετοχή τους στην τόσο επίκαιρη και δημοφιλή εθελοντική ολυμπιακή προσφορά). Αυτό όμως δεν θα έπρεπε να είναι η μόνη τους έννοια. Ελπίζω από δω και μπρος να σκέφτονται παραλλαγμένο ένα γνωστό ρητό, σύμφωνα με το οποίο «τη φωτογραφία σου, όπως και την υπογραφή σου, πρέπει να προσέχεις πού τη βάζεις».

Πλάτων Ριβέλλης