fbpx

044. Τεμαχισμός φωτογραφιών

Δευτέρα, 31 Οκτωβρίου 2016 14:30

Το σαρακοστό τέταρτο από τη σειρά videos "Μικροί Μονόλογοι από τον Πλάτωνα Ριβέλλη για τη Φωτογραφία και την Τέχνη".

Τεμαχισμός φωτογραφιών

Μια από τις χειρότερες συνήθειες των ανθρώπων που χρησιμοποιούν τη φωτογραφία, και κυρίως των γραφιστών, είναι να αντιμετωπίζουν τη φωτογραφία σαν μία συλλογή πληροφοριών που μπορεί να τεμαχιστεί κατά βούληση. Η φωτογραφία είναι κάτι πολύ απλό, είναι αλήθεια. Επειδή είναι απλό χρειάζεται να τη σεβόμαστε περισσότερο, γιατί δεν αντέχει. Λόγου χάριν ένας πίνακας ζωγραφικής είναι τόσο πλούσιος, ώστε μπορεί πράγματι να τεμαχιστεί -και το κάνουν στα βιβλία ζωγραφικής που δείχνουν τον πίνακα ολόκληρο και επιμένουν σε λεπτομέρειες, σε ένα άλογο, σε ένα πορτρέτο, σε μία κίνηση, που είναι μέρος του πίνακα. Ο πίνακας δηλαδή αποτελείται από μικρά, ανεξάρτητα θα λέγαμε υλικά, τα οποία συντίθενται σε έναν μεγάλο πίνακα. Η φωτογραφία όμως είναι στιγμιαία, όπως είναι στιγμιαία στην ώρα της λήψης, στο κλάσμα του δευτερολέπτου, όπως την πιάνει το μάτι μας και το κάδρο με τις τέσσερις γωνίες στιγμιαία, έτσι στιγμιαία και συνολικά τη συλλαμβάνει και το μάτι όταν τη δει δημοσιευμένη ή εκτεθειμένη. Άρα ο φωτογράφος έχει πολύ μεγάλη ευθύνη την ώρα που πατάει το κουμπί για το κάδρο, για τις τέσσερις γωνίες, για τη συλλογή των πληροφοριών, για τον τρόπο που μπήκαν αυτές μέσα στο κάδρο, για τον τρόπο που μεταμορφώθηκαν και για το τελικό αποτέλεσμα. Η ευθύνη του αυτή συνεχίζει όταν κάνει το κροπάρισμα ή την τελική της επιλογή. Και όταν προσφέρει τη φωτογραφία στο κοινό, η φωτογραφία αυτή είναι ένα σύνολο. Οποιοσδήποτε από κει και πέρα τεμαχίσει το σύνολο αυτό, ακόμα και ο ίδιος ο φωτογράφος, τόχει καταστρέψει. Άρα η οριστική επιλογή αυτού του συνόλου είναι αυτές οι τέσσερις πλευρές. Γι’ αυτό και σε ένα βιβλίο φωτογραφίας ποτέ δεν θα δείτε τεμαχισμό της φωτογραφίας. Κανένα άλμπουμ καλού φωτογράφου δεν έχει τη φωτογραφία και τμήμα της φωτογραφίας. Μπορεί αυτό να γίνει σε μια εφαρμοσμένη φωτογραφία, π.χ. αρχιτεκτονική, που χρειάζεται να απομονωθεί ένα μικρό στοιχείο, ή επιστημονικού χαρακτήρα. Σε μία καλλιτεχνική φωτογραφία είναι κανόνας απαράβατος, θρησκευτικός, απαράβατος: η φωτογραφία δεν τεμαχίζεται, είναι ένα σύνολο. Από την ώρα που η φωτογραφία μπορεί να τεμαχιστεί, αν υποθέσουμε ότι μια φωτογραφία μπορεί να αποτελείται από τέσσερις μικρότερες φωτογραφίες, τότε είναι λάθος η φωτογραφία ως σύνολο, είναι κακή φωτογραφία, διότι θα έπρεπε να είναι τέσσερις μικρότερες φωτογραφίες. Εκφράζουμε λοιπόν όλοι οι φωτογράφοι μια πολύ μεγάλη παράκληση προς τους ανθρώπους της εικόνας: σεβαστείτε το κάδρο της φωτογραφίας όπως το έχει επιλέξει ο φωτογράφος. Με τον ίδιο άλλωστε τρόπο σέβεται κανείς ένα ποίημα ή ένα κείμενο, αλλά ακόμα περισσότερο μια φωτογραφία, διότι είναι πολύ πιο φτωχή από ένα ποίημα και από ένα κείμενο, στηρίζεται μόνο σε αυτή τη συνολική στιγμιαία πρόταση.