fbpx

053. Σκέψη και φωτογραφία

Δευτέρα, 02 Ιανουαρίου 2017 15:49

Το πεντηκοστό τρίτο video των "Μικρών Μονόλογων από τον Πλάτωνα Ριβέλλη για τη Φωτογραφία και την Τέχνη" (σειρά 2η, 2017).

Σκέψη και φωτογραφία

Όταν ξεκίνησα να διδάσκω θυμάμαι μια φράση του Cartier-Bresson (από μία συνέντευξη του). Έλεγε: «οι ιδέες είναι πολύ επικίνδυνες, δεν πρέπει ο φωτογράφος να σκέφτεται». Τότε δεν καταλάβαινα τι έλεγε. Πέρασαν πολλά χρόνια. Και τώρα πια καταλαβαίνω πολύ καλά. Η φωτογραφία γίνεται πολύ γρήγορα και έτσι πρέπει να προφυλαχθεί. Δεν χρειάζεται σκέψη. Δεν χρειάζεται προηγούμενες ιδέες. Οι σκέψεις και οι ιδέες πρέπει να ακολουθήσουν τη φωτογράφιση, στη μελέτη των φωτογραφιών, στην επιλογή των φωτογραφιών και στον προγραμματισμό της συνέχειας των φωτογραφιών. Όταν ο φωτογράφος σκέφτεται, νομίζει ότι βάζει ως θέμα της φωτογραφίας του τον εαυτό του, τις απόψεις του για τον κόσμο, για τη φωτογραφία, για τη ζωή, ενώ στην πραγματικότητα, έτσι, βάζει μπροστά απόψεις άλλων -τις περισσότερες φορές- που τον έχουν επηρεάσει και δεν αφήνει αυτό που είναι το υποσυνείδητο του -ή το ασυνείδητο του- να βγει μέσα από τις φωτογραφίες του. Επομένως, είναι χρήσιμη η σκέψη, αλλά συνοδεύει το δεύτερο - εξίσου σημαντικό με το πρώτο- κομμάτι της φωτογραφίας, που είναι η επεξεργασία, οι επιλογές, τα κριτήρια, η δημιουργία portfolio, από τα οποία θα βγει και θα προκύψει η σκέψη του φωτογράφου. Επομένως, το πρώτο -ας πούμε- λάθος που έχω διαπιστώσει τόσα χρόνια που διδάσκω, το οποίο καλλιεργείται από φωτογράφους και δασκάλους φωτογραφίας είναι ότι δήθεν απαιτείται σκέψη, η οποία προηγείται της φωτογραφίας. Ίσως αυτό να αποτελεί κληρονομιά της επαγγελματικής φωτογραφίας, η οποία προφανώς έρχεται μετά από γερή σκέψη και σχεδιασμό. Πιστεύω ότι στην τέχνη γενικά, και στη φωτογραφία ακόμη περισσότερο, πρέπει να διαφυλαχθεί ο αυθορμητισμός του φωτογράφου, ο οποίος φυσικά πρέπει στη συνέχεια να μπει κάτω από μία σκέπη σκέψης, η οποία θα διαμορφώσει τις απόψεις του, το ύφος του, τις επόμενες φωτογραφίες του, τα portfolios του, το πιστεύω του το φωτογραφικό, τον χαρακτήρα του τον φωτογραφικό. Επομένως, ναι στη σκέψη, ναι στην καλλιέργεια, ναι στη μόρφωση, αλλά αυτά πρέπει να παραμερίζονται την ώρα που ο φωτογράφος είναι μόνος μπροστά στα θέματα του, μπροστά στη φωτογραφία που κάνει.