fbpx

064. Καλές και κακές φωτογραφίες

Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017 10:00

Το εξηκοστό τέταρτο video των "Μικρών Μονόλογων από τον Πλάτωνα Ριβέλλη για τη Φωτογραφία και την Τέχνη" (σειρά 2η, 2017).

Καλές και κακές φωτογραφίες

Χρησιμοποιούμε όλοι συχνά τη λέξη κακή και καλή φωτογραφία. Είναι σωστοί όροι, τουλάχιστον πιο σωστοί από την ωραία ή την άσχημη, που καλλιτεχνικά δεν σημαίνουν τίποτα, αλλά ας δούμε τι σημαίνει κακή, τουλάχιστον για μένα, τι σημαίνει κακή φωτογραφία. Κακή είναι μόνο ένα είδος: το ψεύτικο. Αυτό που θα λέγαμε πιο απλά: που το παίζει φωτογραφία καλλιτεχνική. Είναι αυτό που δεν έχει ειλικρίνεια και γνησιότητα ακόμα και στην αποτυχία από τη μεριά του φωτογράφου, όταν δηλαδή ο φωτογράφος προσποιείται τον καλλιτέχνη χρησιμοποιώντας εργαλεία ή εκφραστικά μέσα, που ξέρει ότι θα κερδίσουν ένα είδος κοινού, ενώ δεν εκφράζουν αυτόν. Αυτό σε μερικούς ανθρώπους είναι πολύ χτυπητό, εγώ τουλάχιστον το αντιλαμβάνομαι αμέσως και έχω μία απώθηση απέναντι σε αυτού του είδους τις φωτογραφίες. Το ίδιο συμβαίνει για μια φωτογραφία επαγγελματικού προορισμού, η οποία το παίζει καλλιτεχνική. Μου είναι επίσης πάρα πολύ απωθητική. Όλες οι άλλες φωτογραφίες στη συντριπτική τους πλειοψηφία δεν είναι παρά ανιαρές. Μέτριες, ανιαρές, αλλά παρόλα αυτά τίμιες. Οι καλές φωτογραφίες είναι σπάνιες, αυτές αναζητούμε, αλλά συνήθως παράγουμε, δημιουργούμε μέτριες φωτογραφίες. Υπάρχει βέβαια και ένα πολύ μεγάλο είδος φωτογραφιών, ίσως η μεγαλύτερη μερίδα φωτογραφιών, τις οποίες και πρέπει αμέσως να απορρίπτουμε, που δεν είναι φωτογραφίες, με την έννοια ότι αποτυπώνουν απλώς γεγονότα, ή αντικείμενα, ή πρόσωπα, τα οποία έκαναν εντύπωση στον φωτογράφο, ο οποίος όμως με τη σειρά του δεν κατάφερε να προσθέσει καμιά μεταμορφωτική δύναμη για να κάνει τη φωτογραφία να υπάρχει με τη δική της αξία. Είναι δηλαδή ένα είδος φωτοτυπίας της πραγματικότητας. Εάν το θέμα μάς είναι προσφιλές, την κρατάμε ως αναμνηστική, αλλιώς η φωτογραφία αυτή πρέπει να διαγραφεί. Στην πορεία λοιπόν κάνουμε την εξής διαδικασία, τουλάχιστον εγώ κάνω την εξής διαδικασία: κρατώ τις φωτογραφίες που έχουν μια συναισθηματική αξία σε έναν ιδιαίτερο φάκελο, γιατί μην ξεχνάμε ότι η φωτογραφική μηχανή ξεκίνησε να αποτυπώνει τη μνήμη μας, και αυτή παραμένει πάντοτε πολύτιμη για τον καθένα από εμάς, πετάμε όλες τις φωτογραφίες που δεν έχουν ούτε συναισθηματική αξία ούτε καλλιτεχνική αξία και κρατάμε εκείνες που περνάνε ένα ορισμένο όριο ενδιαφέροντος που εμείς βάλαμε στον εαυτό μας. Δεν είναι το όριο του μεγαλύτερου φωτογράφου στον κόσμο, είναι το υψηλό δικό μας όριο και νομίζουμε ότι μερικές από αυτές μπορούν να εκφράσουν την άποψη που έχουμε για τη φωτογραφία και τον κόσμο. Κρατάμε επίσης μερικές που θεματικά έχουν ένα ενδιαφέρον και, επειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κάποιο λόγο (για το θέμα για το οποίο τραβήχτηκαν), έχουν δικαίωμα να παραμείνουν μέσα στο αρχείο μας. Αλλά οι φωτογραφίες που έχουν αξία είναι αυτές που με κάποιο τρόπο θα μπορούσαμε να τις δείξουμε σε έκθεση ή σε δημοσίευση χωρίς να αισθανθούμε ότι εκτιθέμεθα αρνητικά. Λίγες από αυτές ίσως να είναι πιο καλές και αυτές θα αποτελέσουν τον πυρήνα του προσωπικού μας έργου.