fbpx

076. Ψυχισμός και Τέχνη

Δευτέρα, 12 Ιουνίου 2017 11:22

Το εβδομηκοστό έκτο video των "Μικρών Μονόλογων από τον Πλάτωνα Ριβέλλη για τη Φωτογραφία και την Τέχνη" (σειρά 2η, 2017).

Ψυχισμός και Τέχνη

Τον τελευταίο καιρό γίνεται μία σημαντική προσπάθεια από τους ανθρώπους που ασχολούνται με την τέχνη, κατά κάποιο τρόπο να την εκλαϊκεύσουν, να την κάνουν πιο προσιτή σε ένα ευρύ κοινό. Το κοινό της τέχνης δεν είναι λαϊκό ή ελιτίστικο. Αποτελείται από αυτούς που ενδιαφέρονται (ή δεν ενδιαφέρονται). Αν ενδιαφέρεσαι και την αντιμετωπίζεις απλά, θα την προσεγγίσεις και θα την καταλάβεις μέσα από τη χαρά που θα σου δίνει. Αν απλώς νομίζεις ότι θες να ασχοληθείς επειδή θες να καταλάβεις, τότε θα γραπωθείς από ερμηνείες που θα την κάνουν πιο σκοτεινή και κυρίως λιγότερο ευχάριστη και απολαυστική. Ένας τρόπος να πετυχαίνουν την προσέγγιση της τέχνης διάφοροι που ασχολούνται με αυτήν είναι να δίνουν εξηγήσεις για το έργο τέχνης, οι οποίες ταυτίζονται με την προσωπικότητα του καλλιτέχνη. Αν ο καλλιτέχνης έχει τις τάδε σεξουαλικές προτιμήσεις, αν έχει την τάδε θρησκευτική προέλευση ή εθνική καταγωγή, αν έχει την τάδε παιδική ηλικία, ή, ακόμα γενικότερα, εάν ο ψυχισμός του εκφράζεται μέσα από τη φωτογραφία και εάν ο ψυχισμός του καλλιεργούμενος οδηγήσει σε άλλη ή καλύτερη φωτογραφία. Για μένα προσωπικά ακόμη και ο παραμικρός συσχετισμός των προσωπικών χαρακτηριστικών του καλλιτέχνη, της ζωής του, του χαρακτήρα του, του ψυχισμού του με το έργο του, όχι απλώς μου είναι άχρηστος, αλλά μου είναι και λίγο επικίνδυνος. Διότι τελικά το έργο του ερμηνεύεται και γίνεται αντιληπτό ή απολαυστικό μέσω των διαδρομών που έχει κάνει ο ίδιος ο καλλιτέχνης στη ζωή του. Άρα, με ενδιαφέρει η ζωή του καλλιτέχνη, με ενδιαφέρει ο ψυχισμός του καλλιτέχνη ως απλό επικάλυμμα μιας ήδη γενναίας απόλαυσης που έχω κερδίσει απ’ το έργο του κι όχι για να απολαμβάνω το έργο του λόγω αυτού. Δεν λέγω ότι η πρόθεση όσων ασχολούνται με αυτές τις προσεγγίσεις είναι κακή, αλλά είναι κάτι που φτωχαίνει το έργο τέχνης και εν τέλει το κάνει ακόμα πιο σκοτεινό. Διότι δείχνει στον θεατή ότι πρέπει να γνωρίζει ορισμένα πράγματα για να αντιληφθεί τη σημασία του έργου τέχνης και να το απολαύσει, ή καθοδηγεί τον καλλιτέχνη λέγοντάς του ότι αν δεν καλλιεργήσεις και δεν ανιχνεύσεις και δεν αξιοποιήσεις την ιδιαιτερότητά σου, που είναι ο ψυχισμός σου, τότε δεν θα προοδεύσεις. Ο καλλιτέχνης έχει ψυχισμό, έχει καταγωγή, έχει παιδική ηλικία, έχει προτιμήσεις, έχει τάσεις, έχει διαστροφές, έχει χιλιάδες πράγματα γραμμένα στο DNA του, αλλά αυτό που τα κάνει όλα αυτά να λειτουργούν ταυτόχρονα, μαζί, και να μεταμορφώνονται, είναι το έργο τέχνης. Εάν κάνουμε την αντίστροφη πορεία και το αποδομήσουμε, καταστρέφουμε πιστεύω το έργο τέχνης. Άρα, η προσπάθεια είναι μέσα από αφαίρεση, υπέρβαση, απλότητα να αντιληφθούμε την καθαρότητα και τη μοναδικότητα του έργου τέχνης, που ενσωματώνει φυσικά και τον ψυχισμό του καλλιτέχνη, χωρίς αυτό να μας αφορά, είτε εμάς είτε εκείνον.