fbpx

080. Πώς κρίνουμε τις φωτογραφίες μας

Δευτέρα, 10 Ιουλίου 2017 11:00

Το ογδοηκοστό video των "Μικρών Μονόλογων από τον Πλάτωνα Ριβέλλη για τη Φωτογραφία και την Τέχνη" (σειρά 2η, 2017).

Πώς κρίνουμε τις φωτογραφίες μας

Ένα θέμα που απασχόλησε και απασχολεί πολλούς φωτογράφους και επανέρχεται συχνά στα σεμινάρια μου είναι πώς κρίνουμε τις φωτογραφίες μας. Εκεί όλοι δυσκολεύονται. Εκεί ζητούν τη βοήθειά μου. Πρώτα απ’ όλα, τα κριτήρια δημιουργούνται σιγά-σιγά με τον χρόνο και με τη ζωή. Ποτέ δεν έρχονται από ένα μάθημα. Τα κριτήρια κυρίως ξεκινούν από τις φωτογραφίες που έχουμε αγαπήσει. Φτιάχνουμε δηλαδή στο μυαλό μας ένα φανταστικό μουσείο που αποτελείται από τις φωτογραφίες που μας άρεσαν, που μας συγκίνησαν, που μας έκαναν να γίνουμε φωτογράφοι. Αυτό το μουσείο συμπληρώνεται με όλα τα έργα τέχνης που κατά καιρούς έχουν συμβάλει στην καλλιέργεια μας την καλλιτεχνική, την πνευματική, είτε είναι μουσικές, είτε είναι θέατρα, είτε είναι κινηματογράφος, είτε είναι ζωγραφική, μας συντροφεύουν και γίνονται έμπνευσή μας και επιρροές μας. Όσο πολλαπλασιάζονται οι επιρροές, τόσο κατακτιέται ένας κοινός χώρος που υπάρχει σε όλες αυτές τις επιρροές και έτσι όσο περισσότερες είναι αυτές οι επιρροές, τόσο πιο προσωπικός και δικός μας γίνεται αυτός ο χώρος. Αν υποθέσουμε ότι ένας άνθρωπος είχε δει μόνο μία φωτογραφία στη ζωή του, θα θεωρούσε ότι αυτή η φωτογραφία είναι το πρότυπο και θα έκανε όλες τις δικές του σύμφωνα με αυτό το πρότυπο. Όσο περισσότερα πράγματα βλέπει και θαυμάζει, τόσο διευρύνει την κλίμακα των κριτηρίων του. Ταυτόχρονα όμως τα κριτήρια προέρχονται από πράγματα έξω από την τέχνη που είναι αξίες που καθένας από μας έχει διαμορφώσει στη ζωή του. Αξίες, ας πούμε, ότι το απλό όταν πετύχει είναι πιο σύνθετο από το πολυσύνθετο και άλλα παρόμοια που τα έχουμε κατακτήσει μέσα από την εμπειρία της ζωής. Κριτήρια είναι επίσης πράγματα που μας ήρθαν από τρόπους ανατροφής, από δασκάλους, από σχολεία, από φίλες, από συζύγους, από ανθρώπους που εκτιμάμε. Οποιοσδήποτε στο περιβάλλον μας αγαπήθηκε από μας ή εκτιμήθηκε από μας έγινε αυτομάτως ένα ακόμη κριτήριο. Και όλα αυτά τα κριτήρια σωρεύονται και το ένα με το άλλο αλληλοκαλύπτονται ή αλληλοεξουδετερώνονται. Και έτσι φτάνουμε σιγά-σιγά, όσο μεγαλώνουμε, να ξέρουμε περίπου τι είναι αυτό που θα βάλουμε σαν γνώμονα, σαν μπούσουλα, σαν κριτήριο στη δουλειά μας. Γι’ αυτό και όταν υποβάλλουμε την δουλειά μας προς κρίση σε τρίτους ανθρώπους, δεν πρέπει να είναι απλώς άνθρωποι που ασχολούνται με το θέμα ή που γνωρίζουν τη φωτογραφία, αλλά άνθρωποι με τους οποίους αισθανόμαστε ότι έχουμε μία κοινή βάση, πάνω στην οποία μπορούν να πατήσουν τα κριτήρια. Άρα και η επιλογή του ανθρώπου που μας συμβουλεύει, του δασκάλου, του φίλου, το κοντινού μας, είναι ένας τρόπος να γίνεται προσωπικό κριτήριο. Τώρα, εάν η κρίση μας υπόκειται σε συνεχείς αμφισβητήσεις, εάν δηλαδή δεν έχουμε το θάρρος να επιλέξουμε, διότι μπορεί να αμφιβάλλουμε για την ορθότητα της κρίσης, τότε θα είναι πολύ δύσκολο να προχωρήσει όλη μας η ζωή, διότι όλη μας η ζωή είναι γεμάτη από αμφιθυμίες. Σκεφτείτε αν δεν μπορούμε να κρίνουμε ανάμεσα σε δύο ή πέντε φωτογραφίες στην ηρεμία του γραφείου μας, πώς θα μπορούμε να το κάνουμε αυτό όταν είμαστε αντιμέτωποι με τη ζωή που τρέχει μπροστά μας και που πρέπει να φωτογραφίσουμε; Άρα πολλές φορές παίρνουμε μία απόφαση και δεν χρειάζεται να τη βάλουμε σε κάματο μελέτης και επιστημονικής αξιολόγησης. Αυτό επιλέξαμε και ας το υποστηρίξουμε. Και αν το υποστηρίξουμε, οι επόμενες φωτογραφίες μας θα έρθουν να υποστηρίξουν και αυτές την πρώτη μας επιλογή. Τα κριτήρια μας, δηλαδή, σε ένα βαθμό έχουν λόγω της ταχύτητας και ένα ποσοστό αυθαιρεσίας. Αλλά αυτή η αυθαιρεσία σιγά-σιγά γίνεται μέρος των κριτηρίων μας, εδραιώνεται και δικαιολογείται από τις επόμενες φωτογραφίες. Μην αγωνιούμε εάν αυτό που κρίναμε θα αποδειχθεί στην ιστορία της ζωής μας ως το απόλυτα σωστό. Αν δεν κρίνουμε όμως και αποδεχτούμε τα πάντα, αποκλείεται να μπορούμε να κάνουμε ένα γόνιμο επόμενο βήμα.