fbpx

010. Πνευματικότητα και τέχνη

Δευτέρα, 07 Μαρτίου 2016 09:30

Το δέκατο από τη σειρά videos "Μικροί Μονόλογοι από τον Πλάτωνα Ριβέλλη για τη Φωτογραφία και την Τέχνη".

Πνευματικότητα και τέχνη

Όταν μιλάμε για τέχνη, συχνά έρχεται ένα ερώτημα περί του ορισμού της τέχνης. Τι είναι τέχνη. Οσάκις τίθεται θέμα ορισμού σε πράγματα που είναι αρκετά αφηρημένα και με μεγάλη ευρύτητα, όπως είναι η τέχνη, προφανώς η γλώσσα είναι ένα εργαλείο πολύ ελλιπές για να την ορίσει. Αν θέλαμε όμως -έστω αυθαίρετα- να πούμε κάτι σχετικά με αυτόν τον ορισμό, εγώ θα έλεγα ότι ο ορισμός, που εμένα τουλάχιστον με καλύπτει κάπως, είναι ότι τέχνη είναι η προσπάθειά μας να ανασύρουμε, να αποδώσουμε, να ανακαλύψουμε την πνευματικότητα του υλικού κόσμου. Δηλαδή, κάτι πνευματικό -και με αυτό δεν εννοώ αναγκαστικά θρησκευτικό- που κρύβεται πίσω από τις αισθήσεις, πίσω από την επικοινωνία που έχουμε με τον πραγματικό κόσμο. Όταν μιλάμε για εφαρμοσμένη τέχνη, είναι μία αντίφαση, αλλά αποδεκτή πια στον λόγο μας. Διότι από την ώρα που υπάρχει εφαρμογή, η πνευματικότητα υποχωρεί. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει αισθητική ποιότητα. Άρα σε όλες τις εφαρμοσμένες μορφές της φωτογραφίας μπορεί να υπάρχει αισθητική ποιότητα, ή αντίθετα κάτι το οποίο είναι εντελώς ακαλαίσθητο. Στην τέχνη η λέξη αισθητική με δυσκολία μπορεί να εφαρμοσθεί, διότι υπάρχουν έργα τέχνης υπέροχα που δεν θα τολμούσαμε ποτέ να πούμε ότι είναι καλαίσθητα. Άρα η αισθητική μπορεί να υπάρχει και στην εφαρμοσμένη τέχνη, η πνευματικότητα πολύ δύσκολα. Η διαφήμιση έχει δώσει σπουδαία έργα, αλλά η διαφήμιση έχει σκοπό να προβάλει κάτι, άρα έχει έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο και -κυρίως- πολύ υλικό στόχο. Όχι αναγκαστικά να πουλήσει, αλλά να προβάλει. Ενώ η τέχνη έχει μόνο την πνευματικότητα ως περιεχόμενο. Αυτό, φυσικά, αν κάποιος δεχτεί τον προηγούμενο πολύ αυθαίρετο και πολύ ελλειπτικό ορισμό περί τέχνης που έδωσα.