fbpx

031. Φωτογραφία και ιδιωτικός χώρος

Δευτέρα, 01 Αυγούστου 2016 10:32

Το τριακοστό πρώτο από τη σειρά videos "Μικροί Μονόλογοι από τον Πλάτωνα Ριβέλλη για τη Φωτογραφία και την Τέχνη".

Φωτογραφία και ιδιωτικός χώρος

Ένα ζήτημα που έχει απασχολήσει πολύ τους φωτογράφους τα τελευταία χρόνια είναι η δυσκολία να παίρνουν φωτογραφίες ανθρώπων στον δρόμο και η ακόμα μεγαλύτερη δυσκολία να τις χρησιμοποιούν σε μια έκθεση ή σε μία δημοσίευση. Πράγματι, υπήρξαν χρόνια όπου ο κόσμος δεν αντιδρούσε όταν κάποιος σήκωνε τη μηχανή, πολλές φορές κολακευόταν. Έχουμε πολλούς φωτογράφους που στήριξαν τη δουλειά τους σε αυτό που ονομάστηκε -κακώς ίσως, αλλά έτσι ονομάστηκε- «φωτογραφία δρόμου». Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Ο κόσμος έχει κουραστεί από τις πολλές μηχανές που κυκλοφορούν γύρω του, από όλα τα κινητά τηλέφωνα που σηκώνονται, από τα εκατομμύρια φωτογραφίες που ανεβαίνουν ανεξέλεγκτα στο internet, από τις κάμερες της αστυνομίας που τον παρακολουθούν όπου και αν βρίσκεται, από τις κάμερες των τηλεοράσεων, από τον βιασμό της ιδιωτικής του ζωής και του ιδιωτικού του χώρου. Επομένως έχει κάθε δίκιο να αγανακτεί και να αντιδρά όταν κάποιος σηκώνει τη μηχανή να τον πάρει. Από την άλλη μεριά η βασική αρχή των ανθρώπων σήμερα είναι ο σεβασμός της ιδιαιτερότητας του κάθε ανθρώπου, της ιδιωτικότητας του κάθε ανθρώπου και του προσωπικού του χώρου άσχετα από το τι κάνει ο καθένας με αυτόν. Επομένως, πρέπει κατά τη γνώμη μου να σεβόμαστε τον ιδιωτικό χώρο αυτόν, όχι όπως άλλοτε που λέγαμε σήκωσα τη μηχανή να τον πάρω μια φωτογραφία, δεν έκανα τίποτα κακό, δεν τον προσέβαλα, δεν τον εξέθεσα, δεν τον έβγαλα άσχημο. Ο κάθε άνθρωπος πιστεύω ότι μπορεί να έχει το δικαίωμα να μη θέλει να φωτογραφηθεί γιατί αυτό αποτελεί μια παραβίαση του ιδιωτικού του χώρου. Το γεγονός ότι κινείται στον δρόμο δεν τον καθιστά δημόσιο πρόσωπο, το γεγονός ότι κάποιος βρίσκεται εκείνη την ώρα με τη μηχανή δεν του δίνει την ασφάλεια του ιδιωτικού του χώρου, δεν γνωρίζει τι θα γίνει αυτή η φωτογραφία και μπορεί απλώς να μη θέλει, άσχετα από κάθε προσβολή της προσωπικότητάς του, να μη θέλει να εκθέσει το πρόσωπό του στο διαδίκτυο, σε μία έκθεση ή σε ένα βιβλίο. Το λέω αυτό πέρα από κάθε φόβο δικαστικής περιπέτειας, ακόμα και αν δεν είμαστε σε χώρες όπου ανθούν οι αγωγές και οι μηνύσεις, εντούτοις από σεβασμό στην ιδιαιτερότητα και την προσωπικότητα κάθε ανθρώπου δεν νομίζω ότι πρέπει να σηκώνουμε τη μηχανή χωρίς να σεβόμαστε τον χώρο του άλλου. Το πώς γίνεται αυτό; Δεν χρειάζεται να υπογράφει κανείς βεβαίωση και άδεια. Υπάρχει ένας τρόπος, πολλές φορές σιωπηλός, πολλές φορές με τα μάτια, να αποσπάς τη συγκατάθεση του φωτογραφιζόμενου και νομίζω ότι αν κάποιος κοιτάξει πραγματικά τις δουλειές των μεγάλων φωτογράφων, θα δει, είτε αυτός λέγεται Davidson είτε λέγεται Kertesz, ότι ακόμα και εκείνες τις εποχές σπανιότατα μια φωτογραφία ήταν πραγματικά «κλεμμένη» και τις πιο πολλές φορές υπήρχε η σιωπηλή συναίνεση του φωτογραφιζόμενου.