Οι περισσότερες γνώσεις μου για τη φωτογραφία οφείλονται στη μελέτη φωτογραφιών των γνωστών φωτογράφων. Τα τέσσερις χιλιάδες βιβλία της φωτογραφικής βιβλιοθήκης μου λειτούργησαν ως ένας καλός δάσκαλος. Η δωρεά αυτής της βιβλιοθήκης στο Μουσείο Μπενάκη ελπίζω να βοηθήσει και άλλους φωτογράφους στην καλύτερη προσέγγιση της φωτογραφίας.

Ομολογώ ότι σπανίως διάβασα τα θεωρητικά συνοδευτικά κείμενα αυτών των βιβλίων. Μελετούσα απλώς (αλλά επίμονα) τις φωτογραφίες. Και ό,τι αποκόμισα το μετέφερα στους μαθητές μου. Αυτό ήταν, και παραμένει, ένα δύσκολο μονοπάτι, διότι όλοι μας έχουμε μάθει από τα σχολικά χρόνια ότι διδασκαλία και γνώση σημαίνει σώρευση πληροφοριών. Στη φωτογραφία όμως που είναι (και γίνεται όλο και περισσότερο) εύκολη και προσιτή σε όλους, αυτό που μετράει, και δύσκολα εξηγείται, είναι η αποκρυπτογράφηση του περιεχομένου μιας φωτογραφίας, το οποίο στην περίπτωση μιας (καλλιτεχνικής ή δημιουργικής, όπως θέλετε ονομάστε την) φωτογραφίας, είναι ταυτόχρονα προφανές και κρυμμένο. Και μόνο η σταδιακή εξοικείωση με το έργο των καλών φωτογράφων μπορεί να βοηθήσει στην απόλαυση της καλής φωτογραφίας, έτσι ώστε να αρχίσει και ο νέος φωτογράφος να αναζητεί την προσωπική του έκφραση.

Η απότομη εισβολή στη ζωή μας της ψηφιακής και διαδικτυακής επανάστασης υπόσχεται πολλά καλά, αλλά μόνον εάν εστιάσουμε και αξιοποιήσουμε το ενδιαφέρον μας. Η φωτογραφία έγινε φθηνότερη και ευκολότερη. Έτσι όμως είναι μεγαλύτερη η ανάγκη για πιο αυστηρές επιλογές. Και αυτές απαιτούν ευρύτερες γνώσεις.

Ενώ λοιπόν μέσα από τα βιβλία διατηρούσα την ψευδαίσθηση ότι είχα επικοινωνήσει με το έργο των πιο σημαντικών φωτογράφων, διαπίστωσα έκπληκτος ότι υπήρχαν και υπάρχουν πολλοί και καλοί (έως σπουδαίοι) άγνωστοι μέχρι σήμερα (σε μένα) φωτογράφοι. Και επιδόθηκα στην αναζήτηση τους, με αποτέλεσμα να έχω ήδη συγκεντρώσει δουλειά σχεδόν χιλίων φωτογράφων με ένα σύνολο σχεδόν εκατόν πενήντα χιλιάδων φωτογραφιών. Το επόμενο εύλογο βήμα ήταν βεβαίως να μεταφέρω αυτή την αποκάλυψη και στους μαθητές μου για να εμπλουτίσω τη γνώση τους και να τροφοδοτήσω τον ενθουσιασμό τους, καθιερώνοντας και ένα νέο σεμινάριο με τον τίτλο «Η καλλιτεχνική υπογραφή των φωτογράφων».

Έχω συλλέξει επίσης αρκετούς φωτογράφος των οποίων το έργω με βρίσκει πλήρως αντίθετο, αλλά αυτού του είδους την αρνητική συλλογή την έχω πλέον «χορτάσει» και δεν επιδιώκω τον περαιτέρω εμπλουτισμό της. Άλλωστε πρόκειται για είδη φωτογραφίας που επιδιώκουν διαφορετικούς στόχους από τους δικούς μας, μέσα από μια αντίληψη «εφαρμοσμένης» τέχνης.

Στο πλαίσιο της προσπάθειάς για ανανέωση και εμπλουτισμό της ιστοσελίδας μου σκέφτηκα να προσθέσω μια επιλογή περίπου διακοσίων πενήντα φωτογράφων (συμπεριλαμβανομένων και των σπουδαίων και γνωστών σε όλους σας). Δεν θέλω να τους διακρίνω σε αξιολογικές κατηγορίες και υποκατηγορίες. Είναι όλοι από εξαίρετοι (προφανώς οι λιγότεροι), έως πολύ καλοί ή απλώς καλοί. Εσείς θα κρίνετε.

Για κάθε φωτογράφο υπάρχει μια επιλογή τεσσάρων φωτογραφείων ως δείγμα δουλειάς. Πληκτρολογώντας στο Google το ονοματεπώνυμο του θα αντλήσετε πληροφορίες γι’ αυτόν, αλλά θα μπορέσετε και να κατεβάσετε περισσότερες φωτογραφίες του. Από καιρού εις καιρόν θα προσθέτω και άλλους φωτογράφους.

Πλάτων Ριβέλλης