Τι σημαίνει να είναι κάποιος φωτογράφος σήμερα;
Εξαρτάται από τι φωτογράφος είναι. Αν μιλάμε για φωτογράφο δημιουργό, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα, γιατί η μεν κοινωνία τον αποδέχεται ευκολότερα από άλλοτε, αλλά είναι πιο δύσκολο να βρει τον στόχο του. Αν είναι επαγγελματίας εφαρμοσμένης φωτογραφίας, είναι περισσότερες οι δουλειές που θα έχει, αλλά μεγαλύτερος ο συναγωνισμός που θα αντιμετωπίσει.
Μεταξύ φωτογραφίας και διδασκαλίας τι προτιμάτε;
Για μένα το βάρος πέφτει στο δεύτερο επειδή έτσι έτυχε. Η διδασκαλία μού δίνει μεγάλη χαρά. Μάλλον το κάνω καλύτερα από τη φωτογραφία. Αυτό με κάνει να αφιερώνω λιγότερο χρόνο στην προσωπική μου φωτογραφία. Ξεκίνησα ως φωτογράφος. Διαπίστωσα ότι είχα μια αποδοχή και επιτυχία ως δάσκαλος. Τελευταία έχω αφιερώσει πολύ χρόνο και στη διδασκαλία του κινηματογράφου. Μπορεί να έρθει μια στιγμή που θα γείρει η πλάστιγγα προς τη φωτογραφία και πάλι, παρόλο που δεν την έχω εγκαταλείψει.
Πιστεύετε ότι διδάσκεται η τέχνη της φωτογραφίας;
Πιστεύω ότι όλα διδάσκονται μέχρις ενός σημείου. Ο δάσκαλος μπορεί να συντομεύσει το μονοπάτι. Να βγάλει έξω πράγματα και να τα αξιοποιήσει.
Πώς είναι η σχέση σας με τους μαθητές σας;
Στην αρχή υπάρχει μια απόσταση και δεν θέλω να τη βιάσω, δηλαδή με το ζόρι να δημιουργήσω μια μεγαλύτερη σχέση. Με τον καιρό δημιουργείται -με άλλους περισσότερο με άλλους λιγότερο- μια μεγαλύτερη συγγένεια και φιλία. Όσοι έχουν μείνει με τα χρόνια γύρω μου, κάθε φορά τους βλέπω με τη λαχτάρα και τη συμπάθεια που βλέπεις ένα μέλος της ευρύτερης οικογένειάς σου.
Έχετε μετανιώσει σε σχέση με κάποιες επιλογές σας;
Σε σχέση με τη φωτογραφία, όχι. Θα ήθελα, όταν ήμουν ακόμα δικηγόρος, να είχα τη σοφία να έχω δημιουργήσει μια μικρή οικονομική ανεξαρτησία, τέτοια που να μπορώ πιο απρόσκοπτα να κάνω αυτό που κάνω τώρα. Αυτό συμβαίνει σε όλους. Όταν είμαστε νέοι δεν σκεφτόμαστε τα επόμενα.
Πώς κρίνετε σήμερα την επιλογή σας να εγκατασταθείτε στη Σύρο και να δημιουργήσετε παράρτημα του Φωτογραφικού Κύκλου στο νησί;
Το βήμα που έκανα να έρθω στη Σύρο έχει δώσει μεγάλη χαρά και σε μένα και στη γυναίκα μου. Η μόνη μου απογοήτευση -ή έκπληξη καλύτερα- είναι ότι περίμενα μεγαλύτερη αποδοχή από την τοπική κοινωνία, που δεν την έχω δει ακόμα. Ίσως να είναι και θέμα χρόνου, γιατί είμαι και λίγο χρόνο στο νησί. Από την άλλη, στην Αθήνα έχω δώσει το μήνυμα ότι εγώ είμαι εδώ. Χαίρομαι που έρχονται στη Σύρο κάθε σαββατοκύριακο μαθητές μου και με βλέπουν.
Το μέλλον λοιπόν έγκειται στην αποκέντρωση;
Βλέπω το μέλλον της ζωής στην αποκέντρωση. Πρέπει να γίνει αυτό που ήδη γίνεται σε άλλες χώρες. Να μειώνεται η σημασία της πρωτεύουσας και να αναπτύσσονται μικρότερες πόλεις, οι οποίες όμως να μην έχουν ως πρότυπο τη ζωή της πρωτεύουσας. Στην Ελλάδα οι επαρχιακές πόλεις θέλουν να μοιάσουν στην Αθήνα. Αν οι πόλεις αυτές γίνουν μικρές Αθήνες, τότε είναι λογικό να φύγει κανείς από αυτές. Διαλέγει κανείς να μείνει σε ένα μικρό μέρος για να έχει τη χαρά της επαφής.
Τι σας προσφέρει η Σύρος;
Μου προσφέρει έναν ορίζοντα, μια και μένω εκτός Ερμούπολης. Δεν πνίγεται το μάτι μου στις πολυκατοικίες, όπως στην Αθήνα. Επίσης, με εντυπωσίασε η καλοσύνη των ανθρώπων του νησιού, η οποία δεν οφείλεται σε κάποιο DNA, αλλά στο γεγονός ότι η ζωή εδώ τους επιτρέπει να φέρονται ευγενικά.
Τι σας ενοχλεί στο νησί;
Με φοβίζει η αντίληψη που έχει ο κόσμος για την τουριστική ανάπτυξη. Πιστεύω ότι η Σύρος πρέπει να έχει ήπια τουριστική ανάπτυξη με διάρκεια μέσα στο έτος. Θεωρώ τεράστιο έγκλημα την προβλεπόμενη επιμήκυνση τους αεροδρομίου. Θεωρώ επικείμενο έγκλημα την τουριστική αξιοποίηση της Απάνω Μεριάς. Θεωρώ τεράστια ανοησία την προσέλευση επιπλέον τουριστών το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου, γιατί το νησί δεν μπορεί να δεχθεί περισσότερους. Νομίζω ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην προσέλευση ποιοτικού τουρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Πώς κρίνετε τις πολιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στη Σύρο;
Αν εξαιρέσουμε τις εκδηλώσεις των τοπικών φορέων, οι οποίες πρέπει να ενισχύονται και να πραγματοποιούνται σε όλη τη διάρκεια του έτους, όποια άλλη πολιτιστική εκδήλωση πραγματοποιείται πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας. Θα έπρεπε κατά τη γνώμη μου να υπάρχει μια μικρή σε διάρκεια αλλά εντονότατης σημασίας σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων που να πραγματοποιούνται Ιούνιο ή Σεπτέμβριο και όχι το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου. Από την άλλη πλευρά θα μπορούσαν να διοργανώνονται και τον χειμώνα λίγες πολιτιστικές εκδηλώσεις, αλλά υψηλής πάντα ποιότητας.
Υφίσταται κάποιας μορφής συνεργασία μεταξύ του παραρτήματος του φωτογραφικού Κύκλου και τοπικών φορέων;
Δεν έχω ζητήσει καμία επιδότηση από τον Δήμο και δεν θέλω να στερήσω οποιαδήποτε ενίσχυση από τοπικούς πολιτιστικούς φορείς. Ξέρω όμως ότι ο Δήμος έχει αρνηθεί να ενισχύσει ντόπιους ερασιτέχνες φωτογράφους ώστε να παρακολουθήσουν σεμινάρια μου. Από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση είχα ζητήσει να ενισχύσουν δασκάλους και καθηγητές προκειμένου να παρακολουθήσουν τα σεμινάρια μου, αλλά αρνήθηκαν. Επίσης αρνήθηκαν από τη Νομαρχία να δώσουν ένα ποσό για να φτιάξω μια κινηματογραφική λέσχη για το Συριανό κοινό. Επίσης αρνήθηκαν από την Περιφέρεια ενίσχυση για τον εξοπλισμό που επένδυσα εδώ που είναι της τάξεως των σαράντα εκατομμυρίων δραχμών.
Υπάρχει μια πικρία εκ μέρους σας όσον αφορά την αντιμετώπιση των φορέων;
Δεν θα το έλεγα πικρία. Όμως είναι κρίμα να υπάρχει ένας χώρος και ένας άνθρωπος που ξέρει πέντε πράγματα και να μην αξιοποιείται. Θα ήθελα αυτό που κάνω να μη γίνεται μόνο για ανθρώπους που έρχονται απέξω, αλλά και μ’ αυτούς που βρίσκονται εδώ.